SHELTER

english below

Voor het tweede jaar op rij presenteert De Cinema een selectie VR-films: ervaringen die de grenzen tussen het zichtbare en het onzichtbare doen vervagen en je uitnodigen om op een andere manier te kijken, te voelen en te ervaren.

SHELTER is een virtual reality-documentaire van filmmaker, historicus en curator Sjors Swierstra (Het voorval – Armando en de mythe), in co-regie met de Oekraïense producente Ivanna Khitsinska (Fortress Mariupol, Simon, Queens of Joy). Khitsinska maakte eerder een indringende documentaireserie over de soldaten van het belegerde Azov-regiment in Marioepol. De film is opgenomen op locatie in Oekraïne in o.a. Kyiv, Lviv, Charkiv, Mykolaiv, Khmelnytskyy en nabij de frontlinie, en maakt ook gebruik van archiefmateriaal.

De makers nemen je mee naar de plekken waar Oekraïners bijna dagelijks bescherming zoeken tegen drones en raketten: metrostations, kelders en geïmproviseerde schuilplaatsen. Onder de grond gaat het leven door — kwetsbaar, alledaags en intens menselijk. Je bent getuige van stille gesprekken tussen zwangere vrouwen in een ondergronds kraamcentrum, een verscheurende soldatenbegrafenis, de gespannen routine in een frontbarak, en een symfonieorkest dat in een kelder blijft spelen.

Swierstra vertrok vanuit een herkenbare mediamoeheid: de onafgebroken beeldenstroom kan afstompen. Met deze immersieve ervaring wil hij je opnieuw laten voelen wat oorlog betekent wanneer het gevaar letterlijk boven je hangt. Khitsinska hoopt dat de ervaring de emotionele betrokkenheid vasthoudt: niet alleen de tragedie, maar ook de kracht van een bevolking die standhoudt.

Shelter gaat nadrukkelijk niet over destructie, benadrukken de makers, maar over hoe mensen het hoofd bieden aan de oorlog, hoe ze blijven volhouden, zorgen, wachten, zingen en zwijgen. Khitsinska: “Ik hoop dat deze VR-ervaring de aandacht van mensen voor wat er in Oekraïne gebeurt weet vast te houden. Dat ze er emotioneel bij betrokken blijven, dat ze niet alleen de tragedie zien maar ook onze kracht. Want de schuilplaatsen vertellen niet het verhaal van de angst, maar van een volk dat weigert gebroken te worden.”

ENG

For the second year in a row, De Cinema presents a selection of VR films: experiences that blur the boundaries between the visible and the invisible, inviting you to look, feel, and experience in a different way.

SHELTER is a virtual reality documentary by filmmaker, historian, and curator Sjors Swierstra (Het voorval – Armando en de mythe), co-directed with Ukrainian producer Ivanna Khitsinska (Fortress Mariupol, Simon, Queens of Joy). Khitsinska previously made a compelling documentary series about the soldiers of the besieged Azov Regiment in Mariupol. The film was shot on location in Ukraine, including Kyiv, Lviv, Kharkiv, Mykolaiv, Khmelnytskyy, and near the frontline, and also uses archival footage.

The filmmakers take you to the places where Ukrainians seek shelter from drones and missiles almost daily: metro stations, basements, and improvised shelters. Underground, life continues—fragile, everyday, and profoundly human. You witness quiet conversations between pregnant women in an underground maternity ward, a heart-wrenching soldier’s funeral, the tense routine in a frontline barracks, and a symphony orchestra that continues to play in a basement.

Swierstra started from a familiar kind of media fatigue: the relentless stream of images can have a numbing effect. With this immersive experience, he wants you to feel again what war means when danger is quite literally hanging over your head. Khitsinska hopes the work sustains an emotional engagement: not only with the tragedy, but also with the strength of a population that endures.

Shelter is explicitly not about destruction, the makers emphasize, but about how people cope with war—how they keep going, caring, waiting, singing, and falling silent. Khitsinska: “I hope this VR experience can keep people’s attention on what is happening in Ukraine. That they remain emotionally involved, that they see not only the tragedy but also our strength. Because the shelters do not tell a story of fear, but of a people who refuse to be broken.”