english below

Dertien jaar na het einde van WOII, ontmoet Lucia (Charlotte Rampling), een overlevende van de Holocaust, haar kwelgeest en ex-SS-officier Max (Dirk Bogarde) opnieuw in een Weens hotel, waar hij als nachtwaker werkt. Na hun ontmoeting start het koppel de sadomasochistische relatie die ze opbouwden in het concentratiekamp terug op. Maar hun relatie wordt gezien als een bedreiging door Max’ oud-collega’s en nog steeds trotse SS-aanhangers.

Regisseur Liliana Cavani zorgde met THE NIGHT PORTER voor opschudding bij publiek en pers. De thema’s van seksuele en sadomasochistische obsessie, het gebruik van beelden uit de Holocaust en de obscure omstandigheden waarin het liefdesverhaal zich afspeelt, zorgden voor een controversiële release. Zoals met vele cultfilms het geval is, duurde het jaren voordat de film werd gezien door andere ogen en werd gewaardeerd voor het onderliggende belang. Cavani wilde met THE NIGHT PORTER de verontrustende seksuele en psychologische ambiguïteiten aan de kaak stellen die in tijden van oorlog aan de oppervlakte komen. Overlevers van de Holocaust ervaarden de inhoud van de film heel negatief: het idee dat er liefde kan ontstaan tussen een SS’er en een gevangene in de concentratiekampen tijdens de Holocaust werd als onmogelijk beschouwd. 

Cavani onderzocht in haar carrière van bijna 60 jaar herhaaldelijk grensoverschrijdende relaties en hun impact, maar ook obscuriteit en dreiging als voedingsbodem voor liefde. In haar eigen woorden: “Fascism is not only an event of yesterday. It is with us still, here and elsewhere. As dreams do, my film brings back to the surface a repressed ‘history.’” Wat helaas in het huidige politieke en sociaal-maatschappelijke klimaat nog steeds relevant is.

Film- en kunsthistoricus en docent Steven Jacobs (UAntwerpen, Universiteit Gent) geeft op 17 maart voor de film een lezing: ‘Italiaans modernisme: Michelangelo Antonioni & Pier Paolo Pasolini’. Deze lezing om 17u00 is inbegrepen in de prijs van het filmticket.

ENG
The film is in English with Dutch subtitles

Thirteen years after the end of WOII, Holocaust survivor Lucia (Charlotte Rampling) meets her tormentor and former SS officer Max (Dirk Bogarde) again in a hotel in Vienna, where he works as a night porter. After their meeting, the couple reignites the sadomasochistic relationship they started in the concentration camp. But their relationship is seen as a threat by Max’s old colleagues and still proud SS members. 

With THE NIGHT PORTER, director Liliana Cavani created a stir with audiences and critics alike. The themes of sexual and sadomasochistic obsession, the use of images from the Holocaust and the obscure circumstances of the love story’s origin, made for a controversial release. As with many cult movies, it took a couple of years for the film to be seen through a different lens and was appreciated for its underlying importance. Cavani wanted to probe the unsettling sexual and psychological ambiguities that surface in times of war. Holocaust survivors negatively experienced the content of the film: the idea that love could grow between an SS officer and a prisoner of the concentration camps was considered impossible.

In her career spanning almost 60 years, Cavani often used transgressive relationships and their impact, as well as obscurity and threat as a breeding ground for love. In her own words: “Fascism is not only an event of yesterday. It is with us still, here and elsewhere. As dreams do, my film brings back to the surface a repressed ‘history.’” Which unfortunately remains relevant in today’s political and social climate.

17 March, film and art historian and professor Steven Jacobs (University of Antwerp, University of Ghent) will give a lecture: ‘Italian modernism: Michelangelo Antonioni & Pier Paolo Pasolini’. The lecture starts at 17h00 and is included in the film ticket price.

Deze compilatie korte animatiefilms biedt een overzicht van de bloeiende Belgische animatiewereld, met specifieke aandacht voor het werk van makers die zich identificeren als vrouw. We sluiten af met de enige Belgische Oscarwinnaar ooit: EEN GRIEKSE TRAGEDIE van Nicole Van Goethem!

• HET PARADIJS (Laura Vandewynckel, 2014, 6’)
• ZACHTE PLANTEN (Emma De Swaef, 2008, 11’)
• FREEZE FRAME (Soetkin Verstegen, 2019, 5’)
• YOU ARE THE TRUCK AND I AM THE DEER (Max Ferguson, 2023, 5’)
• RODE REUS (Anne Verbeure, 2021, 11’)
• CAMOUFLAGE (Imge Özbilge, 2016, 5’)
• EEN GRIEKSE TRAGEDIE (Nicole Van Goethem, 1985, 7’)

De film wordt voorafgegaan door een lezing om 19u00 over Belgische animatiecinema door Wouter Hessels, docent filmgeschiedenis (KASKA-DKO, RITCS, INSAS), en is gratis bij je filmticket inbegrepen.

In de vorm van onze FILM CLASS PASS kan je de vertoningen en lezingen van het hele filmhistorische seizoen aan een aantrekkelijk combitarief volgen.

english below

Filmgeschiedenis vertelt het verhaal van films die constant verder bouwen op elkaar. Als één hedendaagse regisseur dat weet, is het wel Paul Thomas Anderson, PTA voor professionele doeleinden. In PTA & HIS MASTERS kijken we naar de officieuze filmische voorouders van Paul Thomas Anderson. We plaatsen de regisseur – een van de grootste Amerikaanse regisseurs van zijn generatie – naast de invloeden die hij ongegeneerd citeert in zijn werk. In PTA & HIS MASTERS linken we LICORICE PIZZA aan George Lucas’ AMERICAN GRAFFITI.

Op de laatste dag van de zomervakantie in 1962, rijden vrienden Curt (Richard Dreyfuss), Steve (Ron Howard), Terry (Charles Martin Smith) en John (Paul Le Mat) doelloos door de straten van hun stadje in Californië, terwijl een mysterieuze DJ klassieke rock-’n-roll platen draait. Het is de laatste nacht voordat hun volwassen levens beginnen en Steves liefje, een brutale tiener en een engel in een Thunderbird veroorzaken meer spanning dan de jongens aankunnen. 

Met AMERICAN GRAFFITI maakte pre-STAR WARS George Lucas één van de meest toonaangevende tienerfilms uit de filmgeschiedenis. Lucas gebruikt de juiste dosis nostalgie en ontnuchtering die heersen tijdens de laatste onschuldige dagen van tieners op de rand van volwassenheid. De geweldige soundtrack zet de toon voor elke scène en Lucas opteerde voor diëgetische muziek die beluisterd wordt door de personages zelf en zo een deel van het verhaal wordt. De film is ook een interessant tijdsdocument en vat een overgangsmoment in popcultuur waar rock ’n’ roll plaatsmaakte voor pop aan de top van de hitlijsten.

AMERICAN GRAFFITI is Lucas’ meest persoonlijke film en een liefdesbrief aan zijn jeugd in de 60s, toen “cruising” (doelloos rondrijden om meisjes te versieren) onlosmakelijk verbonden was met jong zijn. Geleid door het advies van zijn goeie vriend en producer Francis Ford Coppola om een persoonlijke film te maken, kwam Lucas met het idee voor AMERICAN GRAFFITI. Net zoals Lucas en zijn ultieme coming-of-age classic, laat ook PTA zich inspireren door persoonlijke verhalen en zijn eigen ervaringen. Lucas liet zijn film afspelen in Modesto, California, waar hij zelf opgroeide. PTA gebruikte San Fernando Valley, zijn eigen thuisstad, als decor voor LICORICE PIZZA. 

Een van PTA’s grote sterktes is het oproepen van een specifieke setting in zijn films. Dat deed ook Lucas die in 1973 teruggreep naar de nostalgie van een tijd toen alles gemakkelijker leek. George Lucas filmde AMERICAN GRAFFITI in Techniscope. Dit filmformat leverde een meer korrelig beeld af, gelijkend op 16mm films. Met LICORICE PIZZA wilde PTA voor eenzelfde naturalistische en lo-fi charme gaan. Hij werkte daarvoor bijvoorbeeld met gelimiteerde en vaak diëgetische belichting, zoals enkel straatbelichting, wat ook een belangrijke stilistische keuze is in AMERICAN GRAFFITI. 

Maar ook op narratief vlak keek PTA af van AMERICAN GRAFFITI. Beide regisseurs kiezen voor verhaalvignetten opgedeeld in afleveringen. Van Lucas leerde PTA om met zijn personages tieners weer te geven die ook echt op tieners lijken. AMERICAN GRAFFITI en LICORICE PIZZA volgen het leven zoals het is voor levensechte jongeren, met puisten en al, terwijl ze de woelige wateren doorploeteren tussen jeugd en volwassendom. PTA toonde AMERICAN GRAFFITI aan zijn cast en crew tijdens de shoot van LICORICE PIZZA om hen een gevoel te geven van wat hij voor ogen had. 

“There’s a great big beautiful world out there”, reflecteert legendarisch DJ Wolfman Jack in AMERICAN GRAFFITI, “and here I sit, sucking on popsicles.” Lucas toont ons de kracht en de stresserende kant van keuzes maken aan wat het begin van je leven lijkt. Maar ijslollies eten is ook zo slecht nog niet.

ENG
The film is in English with Dutch subtitles

Film history is the story of films constantly building on one another. If one contemporary director knows this, it’s Paul Thomas Anderson, PTA for professional purposes. In PTA & HIS MASTERS we take a look at the unofficial filmic predecessors of Paul Thomas Anderson. We place the director – arguably one of the most important directors of his generation – next to the influences he unabashedly cites in his work. In PTA & HIS MASTERS we link LICORICE PIZZA to George Lucas’ AMERICAN GRAFFITI.

On the last day of summer in 1962, friends Curt (Richard Dreyfuss), Steve (Ron Howard), Terry (Charles Martin Smith) and John (Paul Le Mat) aimlessly cruise along the streets of their small town in California, while a mysterious DJ plays classical rock ‘n’ roll records. It’s the last night before their adult lives begin and Steve’s girlfriend, a rude teenager and an angel in a Thunderbird cause more tension than the boys can handle.

With AMERICAN GRAFFITI, pre-STAR WARS George Lucas created one of the most memorable teenage films in film history. Lucas uses the right dose of nostalgia and disillusionment that rule during the last innocent days of teenagers on the verge of adulthood. The amazing soundtrack sets the tone for every scene and Lucas opted for diegetic music that the characters in the movie listen to, which makes the music part of the story itself. The movie functions as an interesting time document as well and captures a turning point in pop culture when rock ‘n’ roll gives way to pop at the top of the charts.

AMERICAN GRAFFITI is Lucas’ most personal film and a love letter to his youth in the 60s, when “cruising” (driving around aimlessly to pick up girls) was intrinsically linked to being young. Led by the advice of his good friend and producer Francis Ford Coppola to make a personal film, Lucas came up with the idea for AMERICAN GRAFFITI. Just like Lucas and his ultimate coming-of-age classic, PTA is also inspired by personal stories and his own experiences. Lucas had his movie take place in Modesto, California, where he grew up himself. PTA used San Fernando Valley, his own hometown as the décor of LICORICE PIZZA. 

One of PTA’s strengths is evoking a specific setting in his films. Lucas did this as well in 1973 when he reached back to the nostalgia of a time when everything seemed much easier. George Lucas shot AMERICAN GRAFFITI in Techniscope. This film format created a grainy image, similar to that of 16mm films. With LICORICE PIZZA, PTA wanted to create the same naturalistic look an lo-fi charm. To achieve this, he worked with limited and often diegetic lighting, such as only using street lighting, which was an important stylistic choice in AMERICAN GRAFFITI as well.  

PTA cheated off AMERICAN GRAFFITI on a narrative level too. Both directors opt for narrative vignettes divided into episodes. Lucas taught PTA to cast actors that really looked like teenagers. AMERICAN GRAFFITI and LICORICE PIZZA follow life as it is for real-life youngsters, pimples and all, while they navigate the murky waters between youth and adulthood. PTA screened AMERICAN GRAFFITI for his cast and crew during the shoot of LICORICE PIZZA to give them a sense of what he had in mind.

“There’s a great big beautiful world out there”, reflects legendary DJ Wolfman Jack in AMERICAN GRAFFITI, “and here I sit, sucking on popsicles.” Lucas shows us the power and unnerving side of making choices at what seems to be the beginning of your life. But you know, popsicles aren’t so bad…

english below

Filmgeschiedenis vertelt het verhaal van films die constant verder bouwen op elkaar. Als één hedendaagse regisseur dat weet, is het wel Paul Thomas Anderson, PTA voor professionele doeleinden. In PTA & HIS MASTERS kijken we naar de officieuze filmische voorouders van Paul Thomas Anderson. We plaatsen de regisseur – een van de grootste Amerikaanse regisseurs van zijn generatie – naast de invloeden die hij ongegeneerd citeert in zijn werk. In PTA & HIS MASTERS linken we LICORICE PIZZA aan George Lucas’ AMERICAN GRAFFITI.

“The only way to respond to life is to keep hustling, to keep running.” Dat is voor PTA het kernidee achter zijn coming-of-age film LICORICE PIZZA. De film keert terug naar San Fernando Valley (waar PTA’s BOOGIE NIGHTS zich ook afspeelt) en deze keer landen we in het jaar 1973. Tijdens de fotodag op school ontmoet de 15-jarige kindacteur Gary Valentine de 25-jarige fotografieassistente Alana Kane. Met een zelfvertrouwen dat de dunne lijn bewandelt tussen ontwapenend en onuitstaanbaar, vraagt Gary Alana mee uit voor een etentje. Dat is het begin van een dubieuze verhouding tussen de twee tegenpolen. Het één leidt tot het andere en de onwaarschijnlijke vrienden starten samen ambitieuze ondernemingen in een poging om hun doel in het leven te vinden.

Gary en Alana zijn een mooie toevoeging aan PTA’s reeks van buitenbeentjes, die een connectie vinden in onverwachte hoek bij onverwachte mensen. Hoewel Gary en Alana op papier niet bij elkaar passen, is er een overduidelijke aantrekkingskracht tussen de beiden. Alana is verdwaald in haar eigen leven terwijl de charismatische entrepreneur Gary heel goed weet wat hij wil. “You’re gonna be rich in a mansion by the time you’re 16”, zegt Alana op een bepaald moment tegen Gary, “I’m gonna be here taking photos of kids for their yearbooks when I’m 30.” Hun relatie, leeftijdsverschil en machtsdynamiek is zeer problematisch, toch maakt PTA van hen heel eerlijke en menselijke personages.

LICORICE PIZZA zet de valkuilen van eerste liefde in de verf en gebruikt daarvoor de kleuren uit de jaren '70. De tijdsgeest zit niet enkel in de soundtrack, het decor en de outfits vervat, maar in de hele feel van de film. Een van PTA’s grote sterktes is het oproepen van een specifieke setting in zijn films. Hij haalde onder andere inspiratie voor de look en stijl van LICORICE PIZZA bij George Lucas’ AMERICAN GRAFFITI. George Lucas filmde zijn coming-of-age meesterwerk, geproduceerd door Francis Ford Coppola, in Techniscope. Dit filmformat leverde een meer korrelig beeld af, gelijkend op 16mm films. Met LICORICE PIZZA wilde PTA voor eenzelfde naturalistische en lo-fi charme gaan. Hij werkte daarvoor bijvoorbeeld met gelimiteerde en vaak diëgetische belichting, zoals enkel straatbelichting, wat ook een belangrijke stilistische keuze is in AMERICAN GRAFFITI. 

Maar ook op narratief vlak keek PTA af van AMERICAN GRAFFITI. Beide regisseurs kiezen voor verhaalvignetten opgedeeld in afleveringen. Van Lucas leerde PTA om met zijn personages tieners weer te geven die ook echt op tieners lijken. AMERICAN GRAFFITI en LICORICE PIZZA volgen het leven zoals het is voor levensechte jongeren, met puisten en al, terwijl ze de woelige wateren doorploeteren tussen jeugd en volwassendom. PTA toonde AMERICAN GRAFFITI aan zijn cast en crew tijdens de shoot van LICORICE PIZZA om hen een gevoel te geven van wat hij voor ogen had. “There’s a great big beautiful world out there”, reflecteert legendarisch DJ Wolfman Jack in AMERICAN GRAFFITI, “and here I sit, sucking on popsicles.” Lucas en PTA brengen een overtuigende ode aan die moeilijke keuze: wie wil je later worden? Waar Lucas in een epiloog een antwoord aanreikt, laat PTA het einde open voor Gary en Alana.

ENG
The film is in English without subtitles

Film history is the story of films constantly building on one another. If one contemporary director knows this, it’s Paul Thomas Anderson, PTA for professional purposes. In PTA & HIS MASTERS we take a look at the unofficial filmic predecessors of Paul Thomas Anderson. We place the director – arguably one of the most important directors of his generation – next to the influences he unabashedly cites in his work. In PTA & HIS MASTERS we link LICORICE PIZZA to George Lucas’ AMERICAN GRAFFITI.

“The only way to respond to life is to keep hustling, to keep running.” That’s the core idea behind PTA’s coming-of-age film LICORICE PIZZA. The film returns to San Fernando Valley (where PTA’s BOOGIE NIGHTS is set as well) and this time we land in the year 1973. During picture day at school, the 15-year-old child actor Gary Valentine meets the 25-year-old photography assistant Alana Kane. With a self-confidence that walks the thin line between disarming and insufferable, Gary asks Alana out to dinner. That meeting is the beginning of a dubious relationship between the two opposites. The one leads to the other and the unlikely friends start several ambitious business endeavours together in an attempt to find their goal in life.

Gary and Alana are an interesting addition to PTA’s long line of engaging oddballs, who find a connection in unlikely places with unlikely people. Even though Gary and Alana don’t fit well together on paper, there is a clear attraction between the two. Alana is lost in her own life, while the charismatic entrepreneur Gary really knows what he wants. “You’re gonna be rich in a mansion by the time you’re 16”, says Alana to Gary, “I’m gonna be here taking photos of kids for their yearbooks when I’m 30.” Their relationship, age-gap and power dynamic is highly problematic, and still PTA turns them into very honest and human characters.

LICORICE PIZZA paints a true-to-life picture of the pitfalls of first love and uses the colourful 70s to do so. The spirit of the times is not only captured in the soundtrack, the décor and the outfits, but in the entire feel of the film. One of PTA’s strengths is evoking a specific setting in his films. For LICORICE PIZZA, PTA was inspired among others by the look and style of George Lucas’ AMERICAN GRAFFITI. George Lucas shot his coming-of -age master piece, produced by Francis Ford Coppola, in Techniscope. This film format delivered a dirtier and grittier look, resembling 16mm films. With LICORICE PIZZA, PTA wanted to go for the same naturalistic and lo-fi charm. For example to achieve this, he worked with limited and often diegetic lighting, such as using the restrictions of street lighting, which is also an important stylistic choice in AMERICAN GRAFFITI. 

But PTA looked at AMERICAN GRAFFITI on a narrative level as well. Both directors opt for narrative vignettes split up in episodes. Looking at Lucas, PTA learned to bring teenagers to the screen who actually look like teenagers. AMERICAN GRAFFITI and LICORICE PIZZA show life as it is for real-life young people, pimples and all, while they navigate the turbulent waters between youth and adulthood. PTA screened AMERICAN GRAFFITI for his cast and crew during the shoot of LICORICE PIZZA to give them a sense of what he had in mind. “There’s a great big beautiful world out there”, reflects legendary DJ Wolfman Jack in AMERICAN GRAFFITI, “and here I sit, sucking on popsicles.” Lucas and PTA bring a convincing ode to that difficult choice: who do you want to be when you grow up? While Lucas provides an answer in the epilogue, PTA leaves the ending open for Gary and Alana.

english below

Filmgeschiedenis vertelt het verhaal van films die constant verder bouwen op elkaar. Als één hedendaagse regisseur dat weet, is het wel Paul Thomas Anderson, PTA voor professionele doeleinden. In PTA & HIS MASTERS kijken we naar de officieuze filmische voorouders van Paul Thomas Anderson. We plaatsen de regisseur – een van de grootste Amerikaanse regisseurs van zijn generatie – naast de invloeden die hij ongegeneerd citeert in zijn werk. In PTA & HIS MASTERS linken we THE MASTER aan John Hustons LET THERE BE LIGHT.

Als je PTA voor het blok zou zetten en hij een favoriet uit zijn eigen film zou moeten kiezen, dan gaat hij voor THE MASTER. Zijn verklaring: THE MASTER is zijn meest emotionele en persoonlijke film. “The amount of emotion I put into it and Phil Seymour Hoffman, Joaquin Phoenix and Amy Adams put into it. It feels unique to me. I really hope it will be something people can revisit and enjoy in a way that equals my pride in it.” PTA erkent de sentimentaliteit die hij in de film stak. “There’s a particular sentimentality attached to it for a number of personal reasons. It’s all wrapped up.” Die persoonlijke toets kunnen we toeschrijven aan PTA’s relatie met zijn vader, Ernie Anderson. Hij was een oorlogsveteraan die getekend terugkwam uit de oorlog, maar iedere vorm van toegeving aan zijn trauma’s zag als een vorm van zwakte. Een andere reden waarom THE MASTER PTA zo nauw aan het hart ligt: het werd de laatste samenwerking tussen PTA en zijn hartsvriend Philip Seymour Hoffman, die twee jaar later overleed aan een overdosis.

THE MASTER volgt veteraan Freddie Quell (Joaquin Phoenix) na afloop van zijn dienstplicht bij de US Navy na WOII. Quell heeft het moeilijk om zich aan te passen aan het leven buiten de marine en lijdt aan PTSS. Zijn ervaringen tijdens de oorlog maakten van hem een agressieve, seks-geobsedeerde dronkaard, die geen plaats meer heeft in de maatschappij. In Sacramento verstopt hij zich op een zeiljacht waar ook charismatisch cultleider Lancaster Dodd (Philip Seymour Hoffman) aanwezig is. Dodd ziet in Quell de perfecte uitdaging voor zijn filosofische beweging, The Cause. Als hij dit hopeloos geval kan bekeren en re-integreren, dan is het bestaansrecht van zijn “zaak” bewezen. Quell lijkt een gemakkelijke prooi voor Lancasters indoctrinatie en hij reist samen met Dodd en zijn familie rond om de leer van The Cause te verspreiden.

Net zoals bij al zijn films, werd THE MASTER geïnspireerd door vele verschillende bronnen. Het personage Lancaster Dodd baseerde PTA op berucht Scientology oprichter L. Ron Hubbard. Voor het personage van Freddie Quell las PTA de roman V. van Thomas Pynchon. Maar de film die we naar THE MASTER leggen is John Hustons LET THERE BE LIGHT. Deze documentaire over WOII-veteranen met PTSS legt de basis voor de sterke psychologisering in THE MASTER. Ten tijde van LET THERE BE LIGHT in 1946 was PTSS nog geen erkende aandoening en de release van de documentaire werd zelfs tientallen jaren tegengehouden door de overheid. PTA toonde met zijn visie op het Amerika van de jaren '50 ook de desillusie van terugkerende soldaten, die een makkelijk doelwit waren voor de schijngeloofsovertuigingen met pseudowetenschappelijke onderbouwing die in die tijd uit de grond sproten. 

LET THERE BE LIGHT was de spiegel die PTA zichzelf voorlegde om teruggekeerde oorlogsveteranen zo getrouw mogelijk af te beelden. Het was voor de filmmaker van cruciaal belang om de zware gevolgen van de oorlog op Amerikaanse soldaten en hun psyche met het grootste respect te benaderen. Hij voegde de documentaire zelfs toe als speciale feature op de Blu-ray van THE MASTER. PTA heeft zijn invloeden nooit onder stoelen of banken gestoken. 

ENG
The film is in English with Dutch subtitles

Film history is the story of films constantly building on one another. If one contemporary director knows this, it’s Paul Thomas Anderson, PTA for professional purposes. In PTA & HIS MASTERS we take a look at the unofficial filmic predecessors of Paul Thomas Anderson. We place the director – arguably one of the most important directors of his generation – next to the influences he unabashedly cites in his work. In PTA & HIS MASTERS we link THE MASTER to John Huston’s LET THERE BE LIGHT.

If you were to ask PTA to pick the favourite of his own movies, he would choose THE MASTER. His explanation: THE MASTER is his most emotional and personal film. “The amount of emotion I put into it and Phil Seymour Hoffman, Joaquin Phoenix and Amy Adams put into it. It feels unique to me. I really hope it will be something people can revisit and enjoy in a way that equals my pride in it.” PTA acknowledges the sentimentality he put into the movie. “There’s a particular sentimentality attached to it for a number of personal reasons. It’s all wrapped up.” This personal touch can be attributed to PTA’s relationship with his father, Ernie Anderson. He was a veteran who returned from the war scarred, but who saw any indication of concession to his traumas as a sign of weakness. Another reason why THE MASTER is so close to PTA’s heart: the movie became the last collaboration with best friend and frequent collaborator Philip Seymour Hoffman, who died of an overdose two years later.

THE MASTER follows veteran Freddie Quell (Joaquin Phoenix) after his discharge from the US Navy after WOII. Quell has difficulties to adjust to life outside of the army and suffers from PTSD. His experiences during the war made him into an aggressive, sex-obsessed alcoholic, who has no place in society. In Sacramento, he stows away on a sailing yacht and meets charismatic cult leader Lancaster Dodd (Philip Seymour Hoffman). Dodd sees Quell as the perfect challenge for his philosophical movement, The Cause. If he can convert and reintegrate this hopeless cause, the legitimacy of his own “cause” is proven. Quell seems to be an easy prey for Lancaster’s indoctrination and he travels with the Dodd family to spread the teachings of The Cause.

Just like with all of his films, THE MASTER was inspired by many different sources. The character of Lancaster Dodd was based on the infamous Scientology founder L. Ron Hubbard. For the character of Freddie Quell, PTA read the novel V. by Thomas Pynchon. But the movie we place next to THE MASTER, is John Huston’s LET THERE BE LIGHT. This documentary about WWII veterans with PTSD was the base of the strong psychologization in THE MASTER. At the time of LET THERE BE LIGHT in 1946 PTSS was not yet recognised as a condition and the release of the documentary was even halted by the government for decades. With his vision on the US of the fifties, PTA also showed the disillusion of the returning soldiers, who were an easy target for sham religions with pseudoscientific explanations that were sprouting in those days.

LET THERE BE LIGHT was the mirror PTA used to portray war veterans as accurately as possible. It was crucial to the filmmaker to approach the severe consequences of the war on American soldiers and their psyche with the utmost respect. He even included the documentary as a special feature on the Blu-ray of THE MASTER. PTA never concealed his influences.

english below

De Mexicaanse narcotica-agent Ramon ‘Mike’ Vargas (Charlton Heston) moet zijn huwelijksreis aan de Mexicaans-Amerikaanse grens onderbreken wanneer er doden vallen na een bomaanslag. Hoewel het slachtoffer stierf aan de Amerikaanse kant van de grens, wordt al snel duidelijk dat de bom geplaatst werd aan de Mexicaanse kant. Hoofdinspecteur Hank Quinlan (Orson Welles) leidt het politieonderzoek aan de Amerikaanse zijde en pakt algauw een verdachte op. Maar Vargas verdenkt Quinlan en zijn brigadier Pete Menzies (Joseph Calleia) al snel van corruptie en het planten van bewijs. Terwijl hij zich verder verdiept in het verleden van Quinlan, vergeet Vargas dat zijn grootste vijanden – de Mexicaanse drugsfamilie Grandi, die hij wil laten veroordelen voor drugssmokkel – nooit ver weg zijn.

Orson Welles schreef en regisseerde de film, gebaseerd op een pulproman van Whit Masterson, en vertolkte ook de rol van Hank Quinlan. Helaas werd de film bij zijn release, net zoals veel van Welles’ werk, opnieuw gemonteerd door de studio zonder zijn toestemming. Gelukkig is TOUCH OF EVIL in de loop der jaren in zijn glorie hersteld, met dank aan (en op basis van) een memo van 58 pagina’s, waarin Welles in detail zijn creatieve visie uitschreef. Welles was een meester in het omzetten van een sinister verhaal in een even donkere en visueel innovatieve interpretatie. Daarnaast zijn de vertolkingen van Welles, Heston, Calleia en Janet Leigh als de pasgehuwde Mrs. Vargas overtuigend en pakkend. Tip voor de fans: spot ook Marlene Dietrich (met zwarte pruik) in de rol van waarzegster en een cameo van Zsa Zsa Gabor.

Film- en kunsthistoricus en docent Steven Jacobs (UAntwerpen, Universiteit Gent) geeft op 24 februari voor de film een lezing: 'Orson Welles, Film Noir en Hollywood 1940-1958'. Deze lezing om 17u00 is inbegrepen in de prijs van het filmticket.

ENG
The film is in English with Dutch subtitles

Mexican narcotics detective Ramon ‘Mike’ Vargas (Charlton Heston) has to interrupt his honeymoon at the Mexican-American border when a man is killed in a bombing. Although the victim died at the American side of the border, it soon becomes clear that the bomb was planted on the Mexican side. Chief inspector Hank Quinlan (Orson Welles) leads the American investigation and soon arrests a suspect. But Vargas has reason to think Quinlan and his sergeant Pete Menzies (Joseph Calleia) are corrupt and have planted evidence. While he investigates Quinlan’s previous cases, Vargas forgets that his biggest enemies – the Mexican drug family Grandi, who he is building a case against – will go to any lengths to silence him. 

Orson Welles wrote and directed the film, which was based on a pulp novel by Whit Masterson, and also played the part of Hank Quinlan. Unfortunately, as with many of Welles’ films, the studio re-edited his version without his permission. Luckily, TOUCH OF EVIL has been restored to its full glory, thanks to (and based on) a 58-paged memo written by Welles explaining his creative vision. Welles always was a master of translating sinister stories into a dark and visually innovative rendition. In addition, the performances of Welles, Heston, Calleia and Janet Leigh, in the role of newly-wed Ms. Vargas, are convincing and gripping. A tip for the fans: you can also spot Marlene Dietrich (wearing a black wig) as a fortune teller and a cameo by Zsa Zsa Gabor.

24 February, film and art historian and professor Steven Jacobs (University of Antwerp, University of Ghent) will give a lecture: ‘Orson Welles, Film Noir and Hollywood 1940-1958’. The lecture starts at 17h00 and is included in the film ticket price.